Wstęp
Program Płatnik może pracować z lokalną bazą Access albo z bazą Microsoft SQL Server. SQL Server jest zwykle wybierany wtedy, gdy program ma działać stabilniej w środowisku firmowym, gdy baza jest większa albo gdy z jednego zestawu danych korzysta więcej niż jedno stanowisko.
Instalacja z SQL Server wymaga więcej przygotowania niż instalacja jednostanowiskowa. Trzeba kontrolować usługę SQL Server, instancję, uprawnienia, backup, firewall i sposób dokumentowania dostępu administracyjnego.
Kiedy wybrać SQL Server
SQL Server warto rozważyć, gdy:
- z Płatnika korzysta kilka osób lub kilka stanowisk,
- baza zawiera dużo danych historycznych,
- firma ma administratora IT albo zewnętrzną obsługę informatyczną,
- potrzebna jest regularna kopia zapasowa na poziomie serwera,
- środowisko ma być przenoszone lub odtwarzane w kontrolowany sposób,
- lokalna baza Access zaczyna być trudna w utrzymaniu.
Access bywa wystarczający dla małych, prostych instalacji. SQL Server daje większą kontrolę administracyjną, ale wymaga dyscypliny. Błędne hasło, wyłączona usługa, zmieniona nazwa instancji albo blokada portu potrafią całkowicie zatrzymać pracę programu.
Przygotowanie SQL Server
Przed podłączeniem Płatnika przygotuj środowisko SQL Server:
- Ustal nazwę serwera i instancji, na przykład
KOMPUTER\SQLPLATNIK. - Sprawdź, czy usługa SQL Server uruchamia się automatycznie.
- Zdecyduj, czy używasz uwierzytelniania Windows, SQL Server, czy konfiguracji mieszanej.
- Przygotuj konto administracyjne do konfiguracji i osobne konto robocze, jeżeli wymaga tego lokalna polityka.
- Sprawdź, czy firewall nie blokuje połączenia ze stanowisk roboczych.
- Zapisz, gdzie będą przechowywane pliki bazy i kopie zapasowe.
Ostrzeżenie
Nie twórz produkcyjnych haseł na podstawie przykładów z poradników. Hasło do konta SQL powinno być unikalne, silne i przechowywane w miejscu dostępnym tylko dla osób uprawnionych.
Jeżeli przygotowujesz nową bazę ręcznie w SQL Server Management Studio, możesz zacząć od utworzenia bazy dla Płatnika. Nazwę dopasuj do własnego standardu, żeby nie pomylić jej później z bazą testową albo archiwalną.
CREATE DATABASE PlatnikDB;
Przy konfiguracji logowania SQL użyj własnej nazwy użytkownika i silnego hasła. Poniższy przykład pokazuje tylko schemat poleceń, a nie gotowe dane produkcyjne.
CREATE LOGIN platnik_user WITH PASSWORD = 'Wstaw_Tu_Silne_Unikalne_Haslo';
CREATE USER platnik_user FOR LOGIN platnik_user;
ALTER ROLE db_owner ADD MEMBER platnik_user;
Po utworzeniu bazy sprawdź konfigurację połączenia TCP/IP w SQL Server Configuration Manager. Dla instancji nazwanej upewnij się też, że stanowiska używają tej samej nazwy serwera, na przykład KOMPUTER\SQLPLATNIK.
Uprawnienia i konto administratora
Najczęstsze problemy z instalacją SQL wynikają z pomieszania ról. Konto administratora SQL służy do konfiguracji i naprawy środowiska. Konto używane przez program powinno mieć tylko takie uprawnienia, jakie są potrzebne do pracy z bazą Płatnika.
Przed konfiguracją ustal:
- kto zna hasło administratora SQL,
- kto może tworzyć lub odtwarzać bazę,
- kto może wykonywać backup,
- kto może zmieniać konfigurację usługi SQL Server,
- gdzie zapisane są nazwa instancji i parametry połączenia.
Jeżeli instalację wykonuje biuro rachunkowe albo firma zewnętrzna, poproś o protokół przekazania podstawowych informacji administracyjnych. Brak tych danych zwykle wychodzi dopiero przy awarii, migracji albo zmianie komputera.
Kopia zapasowa
Przed aktualizacją programu, zmianą instancji SQL, migracją na nowy komputer albo naprawą bazy wykonaj kopię zapasową. Sama kopia katalogu programu Płatnik nie wystarcza, jeżeli dane są przechowywane w SQL Server.
Dobra procedura backupu obejmuje:
- kopię bazy wykonaną narzędziami SQL Server,
- zapis daty, nazwy bazy i nazwy instancji,
- test, czy plik kopii powstał w oczekiwanej lokalizacji,
- zabezpieczenie pliku kopii przed dostępem osób nieuprawnionych,
- okresową próbę odtworzenia kopii w środowisku testowym.
Ważne
Oficjalna strona pobierania ZUS przypomina, aby przed pobraniem nowej wersji programu wykonać kopię bazy i upewnić się, że znana jest jej lokalizacja oraz hasło dostępu. Przy SQL Server ta zasada jest szczególnie ważna, bo baza nie musi znajdować się na tym samym komputerze co program.
Przykładowa kopia bazy SQL Server wykonana w SSMS może wyglądać tak:
BACKUP DATABASE PlatnikDB TO DISK = 'C:\backup\PlatnikDB.bak';
Po wykonaniu backupu sprawdź, czy plik faktycznie powstał i czy znajduje się w miejscu objętym firmową procedurą kopii zapasowych.
Instalacja Programu Płatnik z SQL Server
- Pobierz instalator z oficjalnej strony ZUS.
- Uruchom instalację na koncie z uprawnieniami administratora Windows.
- Wybierz wariant konfiguracji bazy zgodny z przygotowanym środowiskiem SQL.
- Podaj nazwę serwera i instancji SQL Server.
- Zweryfikuj konto używane do połączenia z bazą.
- Zakończ instalację i uruchom program.
- Sprawdź, czy program otwiera właściwą bazę.
- Pobierz aktualne słowniki, komponenty, metryki i certyfikaty.
Przykładowe parametry połączenia, które warto mieć pod ręką podczas instalacji:
Serwer: KOMPUTER\SQLPLATNIK
Baza danych: PlatnikDB
Użytkownik: platnik_user
Hasło: hasło zapisane w firmowym managerze haseł
Po instalacji zapisz wersję programu, wersję SQL Server, nazwę instancji, lokalizację kopii zapasowej oraz osobę odpowiedzialną za administrację.
Najczęstsze problemy
Typowe objawy błędnej konfiguracji SQL Server to komunikat o braku połączenia z bazą, bardzo wolne uruchamianie programu, problem z aktualizacją bazy albo błąd logowania.
Najpierw sprawdź:
- czy usługa SQL Server działa,
- czy nazwa instancji jest poprawna,
- czy konto ma dostęp do bazy,
- czy firewall nie blokuje połączenia,
- czy program nie próbuje połączyć się ze starą bazą,
- czy baza nie została przeniesiona bez aktualizacji konfiguracji.
Nie zaczynaj diagnozy od usuwania bazy ani reinstalacji programu. Bez aktualnej kopii zapasowej takie działania zwiększają ryzyko utraty danych. Jeżeli nie masz pewności, zatrzymaj się na etapie diagnostyki i poproś administratora SQL o sprawdzenie środowiska.